Stembureau Stiens: Er is meer dan alleen voor of tegen

Stembureau Stiens: Er is meer dan alleen voor of tegen
februari 8, 2017 Reacties uitgeschakeld voor Stembureau Stiens: Er is meer dan alleen voor of tegen Leeuwarderadeel,nieuws,regionieuws Marco Oosterhuis

Voor miljoenen Nederlanders speelt de Stemwijzer een belangrijke of zelfs doorslaggevende rol bij de verkiezingen. In Stiens gaat het niet alleen om eens of oneens.

 

‘Als er maar geen PVV uitkomt,’’ zegt Cissy Sijtsma (59) bijna verontschuldigend, voordat ze start met de Stemwijzer. ,,Wilders heeft laten zien dat hij niet kan meeregeren’’, zegt Sijtsma, wijzend op de gedoogrol die Wilders in 2010 had in het kabinet van VVD en CDA. ,,Hij zal mijn stem niet krijgen.’’ Sijtsma heeft meer met de SP. ,,Mijn stokpaardje: gelijke rechten en gelijke kansen voor iedereen.’’

Achter de laptop aan de tafel van de fotowinkel van haar en haar man, gaat de muis van oneens, naar eens en weer naar oneens. Zo makkelijk is het niet om de Stemwijzer, sinds maandag weer te raadplegen, in te vullen. “Het is ontzettend zwart-wit”, zegt Sijtsma. “De antwoorden passen niet bij de vragen” aldus Sijtsma, die in het honderduit praat over de motivatie van haar stem. En die mening is niet altijd in een eens of oneens te vatten.

‘Nederland moet de grenzen sluiten voor islamitische immigranten’ is zo’n stelling waar alleen eens of oneens niet volstaat, vindt Sijtsma. Er is een onderscheid te maken in economische en oorlogsvluchtelingen, vindt Sijtsma. En verscherpte grenscontroles mag wel, vindt Sijtsma, die zo nu en dan een instemmend geluid hoort van haar man. ,,Het dreigt in Nederland, maar om direct te grenzen te sluiten gaat te ver. Oneens dus.’’

Een paar keer tijdens het invullen van de Stemwijzer slaakt ze een diepe zucht. Omdat haar standpunt nog een punt is in politieke discussie en nog niet is geregeld. Zoals het kinderpardon. Op de vraag of in Nederland opgegroeide kinderen van asielzoekers hier moeten kunnen blijven, is Sijtsma stellig. ,,Eens. Je kunt die kinderen die hier naar school gaan en hier hun vrienden hebben niet jaren in onzekerheid houden.’’

Eerlijke kansen voor iedereen geldt wat Sijtsma betreft ook voor de basisbeurs voor studenten die terug moet komen, en betaalbare huurwoningen voor iedereen en betaalbare zorg, met een afgeschaft eigen risico.

,,Wie zijn dat?’’, vraagt Sijtsma zich af als de uitslag verschijnt. De Burger Beweging staat bovenaan. ,,Daar heb ik nog nooit van gehoord.’’ De SP eindigt op twee, met Lokaal in de Kamer, een nieuwe partij. De PVV eindigt onderaan, net als de VVD en de SGP. Sijtsma: ,,Ik kan met opgeheven hoofd stemmen.’’

De 22-jarige Lars Haijma werkt in de fietsenwinkel van zijn vader en vult met een ondernemersoog de stemwijzer in. ,,Ik bin in sosjale ûndernimmer’’, zegt Haijma, die al eens VVD en CDA stemde. De belasting over de winst van ondernemingen moet omlaag? ,,Eens’’, zegt hij overtuigd. Nederland moet in de Europese Unie blijven? ,,Zeker, goed voor de import en export.’’

Lang niet elke stelling trekt Haijma’s aandacht. De hypotheekrente-aftrek, voor hem nog niet belangrijk. Kunst en cultuursector hoeft van Haijma niet op meer geld te rekenen. ,,Se rêde harren no elk wol.’’

De uitkomst komt overeen met de VVD en het CDA, die samen bovenaan eindigen. ,,Soks ha ik wol yn ’e holle’’, zegt Haijma.

Bij Sip Lunter (78) gaat de muis opvallend vaak naar ‘geen van beide’. ,,Je hoeft niet altijd overal een mening over te hebben’’, zegt Lunter in cultureel centrum De Skalm. Het is niet altijd ja of nee. Hij noemt de Stemwijzer een ,,interessant instrument’’, maar het moet niet doorslaggevend zijn. Lunter baseert zijn stem op de beginselen van een partij. ,,De uitgangspunten zijn belangrijk. Ik kijk niet naar issuepartijen.’’ Lunter is van CDA-huize en ziet de partij van Sybrand Buma bovenaan eindigen in zijn Stemwijzer. ,,De partij zorgt voor evenwicht en kan besturen. Ze zien waar de gevoeligheden liggen. We moeten oppassen voor polarisatie. Daar komt oorlog van.’’

50PLUS eindigt op de tweede plaats, maar Henk Krol hoeft niet te rekenen op een stem van Lunter. ,,Het is een issuepartij. De redenatie van Krol klopt niet.’’ Bovendien wil Lunter goed naar de jongeren kijken, die de toekomst hebben. Hij maakt zich zorgen over de jeugd. De tijdelijke contracten waar ze mee hebben te maken, de basisbeurs die hen is afgepakt. ,,De jongeren staan er niet goed voor. We moeten goed met hen omgaan.’’