Zoals vermeld of zoals vermeldt: het verschil tussen deelwoord en persoonsvorm

Zoals vermeld of zoals vermeldt: het verschil tussen deelwoord en persoonsvorm

De juiste vorm is zoals vermeld. Vermeld is hier een voltooid deelwoord en dat krijgt geen t. Vermeldt met t is uitsluitend een persoonsvorm, de vorm die je gebruikt als er een onderwerp bij staat, bijvoorbeeld "het contract vermeldt de opzegtermijn". In de constructie "zoals vermeld" ontbreekt dat onderwerp, want de zin is een ingekorte versie van "zoals hierboven is vermeld". Datzelfde geldt voor "zoals eerder vermeld", "zoals vermeld in artikel 3" en "zoals reeds vermeld".

Wat is het praktische verschil tussen beide vormen?

Een persoonsvorm verandert mee met het onderwerp en met de tijd. Vermeld, vermeldt, vermeldde, vermeldden: allemaal persoonsvormen, elk met een eigen gebruikssituatie. Een voltooid deelwoord verandert niet mee. Vermeld blijft vermeld, of het nu om een brief, een bijlage of een reeks documenten gaat.

Die onveranderlijkheid is een handig hulpmiddel. Kun je de vorm in meervoud zetten zonder dat de zin raar wordt, dan heb je een persoonsvorm. Kan dat niet, dan is het een deelwoord. "Zoals vermelden" bestaat niet, dus is vermeld in die zin een deelwoord.

Hoe zit het met de verleden tijd?

Bij een verleden tijd schrijf je vermeldde met dubbele d: "De offerte vermeldde een levertijd van vier weken." In het meervoud wordt dat vermeldden: "De voorwaarden vermeldden niets over annulering."

Ook hier helpt het ezelsbruggetje 't kofschip. De stam vermeld eindigt op een d, en die letter staat niet in 't kofschip, dus krijg je de uitgang -de of -den. De extra d hoort bij de uitgang en niet bij de stam.

Welke alternatieven kun je gebruiken?

Wie de vorm liever helemaal vermijdt, kan de zin herschrijven. "Zoals hierboven staat", "zoals eerder genoemd" of "zoals beschreven in de bijlage" zeggen hetzelfde. In een zakelijke tekst is zo'n variatie bovendien prettiger om te lezen dan tien keer dezelfde formulering.

Houd wel in de gaten dat die alternatieven precies dezelfde grammaticale regel volgen. Genoemd, beschreven en aangegeven zijn ook voltooide deelwoorden, dus ook daar hoort geen persoonsvormuitgang bij.

Waar vind je het officiële taaladvies?

De Nederlandse Taalunie stelt de spelling vast en publiceert die in de Woordenlijst Nederlandse Taal. Voor concrete vragen over werkwoordsvormen en formuleringen is Taaladvies.net de officiële adviesdienst.

Daarnaast publiceert Onze Taal uitleg voor een breed publiek, en geeft Van Dale vervoegingen en betekenissen. Een algemene beschrijving van het spellingsysteem staat op de pagina over de Nederlandse spelling.

Waarom struikelen zoveel schrijvers hierover?

Het Nederlands kent eindklankverscherping: een d aan het einde van een woord klinkt als een t. Daardoor geeft de uitspraak geen enkele aanwijzing over de juiste schrijfwijze. Je moet dus naar de zinsbouw kijken, en dat kost een fractie meer denkwerk dan iets opschrijven zoals je het hoort.

Bij veelgebruikte standaardzinnen wordt dat denkwerk vaak overgeslagen. Juist in offertes, rapporten en algemene voorwaarden komt "zoals vermeld" tientallen keren voor, waardoor één fout zich makkelijk door een heel document verspreidt.

Wat is de snelste vuistregel?

Staat er "zoals" vlak voor het werkwoord, dan gaat het om een deelwoord en schrijf je vermeld. Staat er een onderwerp voor het werkwoord in de tegenwoordige tijd, dan schrijf je vermeldt. Meer hoef je in de praktijk niet te onthouden.

Wil je zeker zijn bij een tekst die naar buiten gaat, gebruik dan de zoekfunctie en loop elke "vermeld" en "vermeldt" één keer langs. Dat kost een minuut en voorkomt een fout die lezers wel degelijk opvalt.